Çanakkale’nin Biga ilçesi, Gümüşçay Beldesi’ndeki Kızöldün Tümülüsü’nde 1994 yılında gerçekleştirilen bir kurtarma kazısıyla gün yüzüne çıkarılan Polyksena Lahdi, dünya arkeoloji literatüründeki eşsiz yerini koruyor. MÖ 520-500 yıllarına tarihlenen bu şaheser, Anadolu’da bulunan figür bezemeli lahitlerin en erken örneği olma özelliğini taşıyor.
Kaçak Kazı İhbarıyla Kurtarılan Tarih
Lahit, 1994 yılında bir kaçak kazı ihbarı üzerine dönemin Çanakkale Müze Müdürü Nurten Sevinç başkanlığındaki uzman ekiplerce yapılan titiz bir çalışma sonucunda kurtarıldı. Marmara Adası'ndan (Prokonnesos) getirilen mermerlerle işlenen eser, Geç Arkaik Dönem heykeltıraşlığının zirve noktalarından biri olarak kabul ediliyor.
Bir Mitolojik Dramın Sessiz Tanığı
Lahdi benzersiz kılan en önemli özellik, üzerindeki bütünlüklü mitolojik anlatım. Yüksek kabartma tekniğiyle işlenen sahnelerde, Troya Savaşı’nın hüzünlü bir hikayesi hayat buluyor:
• Kurban Ritüeli: Lahdin ana yüzünde, Troya Kralı Priamos ile Kraliçe Hekabe’nin küçük kızları Polyksena’nın, Akhilleus’un mezarı önünde kurban edilmesi betimleniyor.
• Sanatsal Detaylar: Figürlerdeki uzun giysiler, törensel duruşlar ve sahnelerdeki ritmik kompozisyon, dönemin sanatsal dehasını gözler önüne seriyor.
Neden "İlk" ve "Tek"?
Polyksena Lahdi, sadece yaşıyla değil, mitolojik bir hikayeyi bu kadar büyük bir ölçekte ve birden fazla sahnede bir bütün olarak sunmasıyla dünyada bir "ilk" kabul ediliyor. Biga’nın Gümüşçay topraklarından çıkan bu değer, Çanakkale Troya Müzesi'nde sergilenerek Anadolu’nun kadim geçmişine ışık tutmaya devam ediyor.