Çanakkale Savaşı'nda Mustafa Kemal ile birlikte destansı bir mücadele veren Şanlıurfalı askerlerin memleketlerine döndükten sonra anlattıkları kahramanlık hikayeleri üzerine yaptırılan "Çanakkale Zaferi ve Mustafa Kemal Paşa Çeşme Anıtı", Türkiye'de Çanakkale Zaferi anısına inşa edilen ilk anıt olarak öne çıkıyor.
Harran Üniversitesi (HRÜ) Fen-Edebiyat Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Mehmet Önal, AA muhabirine, Çanakkale Zaferi'nin Çerkez'iyle, Laz'ıyla, Kürt'üyle, Türk'üyle milletin tüm unsurlarının yedi düvele karşı omuz omuza vererek göğüs göğse mücadele ettiği ve büyük bir zaferle sonuçlanan tarihi bir direniş olduğunu söyledi.
"Çanakkale Zaferi ve Mustafa Kemal Paşa Çeşme Anıtı"nın tarihçesini anlatan Önal, "Çanakkale'de Arıburun, Conkbayırı, Anafartalar'da Mustafa Kemal ile omuz omuza savaşan Urfalı gaziler Urfa'ya döndüklerinde Mustafa Kemal'in kahramanlıklarını anlata anlata bitiremiyor. Dolayısıyla bu da o dönemin yöneticisi Nusret Bey'i çok etkiliyor ve kendisi bu anıtı planlıyor, 1917 yılında anıt açılıyor, etrafına çiçekler ekiliyor, 'Çanakkale Zaferi ve Mustafa Kemal Paşa Çeşme Anıtı' olarak adlandırılıyor, Türkiye'mizin Çanakkale Zaferi anısına yapılmış Mustafa Kemal Paşa ve Urfalı gaziler, şehitler adına yapılmış ilk anıt Şanlıurfa'da bulunuyor." dedi.
Prof. Dr. Önal, anıtın batı kitabesinde "Bu taş sessiz değil, büyük savaşın tacıdır" ifadesinin yer aldığını belirterek, kitabenin işaret ettiği "büyük savaşın" Çanakkale Savaşı olduğunu söyledi.
"Çanakkale Zaferi ve Mustafa Kemal Paşa Çeşme Anıtı"nın 9 metre yüksekliğinde sert kalker taşından yapıldığını aktaran Önal, "Anıtın üzerindeki kitabeler, Ankara istikameti, Kafkas istikameti ve Hindistan istikameti diye yazıyor. Ayrıca bir de Mustafa Kemal Paşa Caddesi de aynı yıl 1917 yılında Nusret Bey tarafından yaptırılıyor. Bir yönde o caddeye bakıyor ve diğer adı da Mustafa Kemal Paşa Yol gösteren çeşmesi olarak da adlandırılıyor. Yani anıtın 4 tarafı da ayrı anlamlı" dedi.
Mehmet Önal, anıtın zaman içinde birkaç kez yer değiştirdiğini ve günümüzde Abide Kavşağı'nda bulunduğunu belirterek, mevcut lokasyonu itibariyle anıtın kentin yollarının kesiştiği nokta olduğunu da sözlerine ekledi.
