Çanakkale’de orman yüksek mühendisi Mehmet Akkan, Biga Yarımadası ve Kazdağları’nda görüntülediği Bombus terrestris türü bambus arılarının doğa ve tarımsal üretim açısından taşıdığı öneme dikkat çekti. Akkan’ın sosyal medya paylaşımında, “Kazdağları hayat verir, yaşatır ve herkese iyi gelir” ifadeleri öne çıktı.
Çanakkale’de orman yüksek mühendisi Mehmet Akkan, Biga Yarımadası ve Kazdağları’nda doğanın önemli canlılarından biri olan Bambus Arısı (Bombus terrestris) üzerine dikkat çekici bir paylaşım yaptı.
Muhteşem ekosistemde görüntülediği bambus arılarını anlatan Akkan, bu iri ve yoğun tüylü arıların yalnızca doğanın güzelliklerinden biri olmadığını, aynı zamanda meyve ve sebzelerin oluşumunda kritik görev üstlenen son derece etkili tozlaştırıcılar olduğunu belirtti.
POLENLERİ SARSARAK TOPLUYORLAR
Bombus arılarının yoğun tüylü olduğunu belirten Akkan, bu canlıların özellikle tarımsal üretimde büyük önem taşıdığını ifade etti. Polenleri sarsarak toplayabilen bambus arıları, vücutlarındaki elektrik yükü sayesinde polenleri adeta mıknatıs gibi üzerlerine çekiyor.
Genellikle mor renkteki devedikeni çiçeklerinin polen ve nektarıyla beslenen bombus arıları, bitkilerin döllenmesinde önemli rol oynuyor. Arıların olmadığı yerde yeterli döllenmenin gerçekleşemeyeceğine dikkat çeken Akkan, bunun sonucunda yeterli meyve ve tohum oluşamayacağını, dolayısıyla kıtlık riskinin ortaya çıkabileceğini vurguladı.
TARIMSAL ÜRETİMİN GİZLİ İŞÇİLERİ
Doğal tozlayıcılar olarak adlandırılan Bombus arıları; sebze ve meyve üretiminin geliştirilmesinde önemli görevler üstleniyor. Daha iyi hasat ve daha kaliteli mahsul elde edilmesine katkı sağlayan bu canlılar, diğer tozlayıcılardan farklı özellikleriyle öne çıkıyor.
Büyük boyutları sayesinde daha fazla polen taşıyabilen bombus arıları, bitkiler arasındaki çapraz tozlaşmayı artırıyor. Ayrıca “vızıltı tozlaşması” olarak adlandırılan özel bir teknik kullanarak çiçeklerdeki polenlerin etkili biçimde serbest kalmasını sağlıyorlar.
Akkan, bombus arısı sayılarındaki düşüşün bazı bitkilerin yeterli şekilde tozlaşamamasına ve kırsal kesimde büyük ölçekli değişikliklere yol açabileceğine dikkat çekerek, bombus arılarının nesli tükenmekte olan türler arasında bulunduğunu ifade etti.
ÇİÇEKLER İÇİN KİLOMETRELERCE YOL KAT EDİYORLAR
Bombus arıları birçok bitki, çiçek ve meyve ağacı için önemli tozlayıcılar arasında yer alıyor. Arıların kolonilerinden 1-2 kilometre uzaklığa kadar çiçekleri ziyaret edebildiğini belirten Akkan, nektar ve polen bulunmaya devam ettiği sürece aynı çiçekleri her gün ziyaret etme eğiliminde olduklarını aktardı.
Yiyecek ararken saatte 54 kilometreye kadar hızlara ulaşabilen bombus arılarının yalnızca birkaç günlük yiyecek depoladığı ve bu nedenle yiyecek kıtlığına karşı daha savunmasız oldukları belirtildi.
Birçok yaban arısı türünde olduğu gibi Bombus arısı da ziyaret ettiği çiçeğin üzerinde kendi koku izini bırakıyor. Bu koku işareti, koku ortadan kalkana kadar aynı çiçeğin diğer yaban arıları tarafından ziyaret edilmesini engelliyor.
NEKTAR VE POLEN YUVAYA TAŞINIYOR
Nektar ve polen toplayan bombus arıları daha sonra yuvalarına dönüyor. Topladıkları nektar ve poleni kuluçka hücrelerine veya saklamak amacıyla kullandıkları balmumu hücrelerine bırakıyor.
Bal arılarından farklı olarak nektarı esas olarak toplandığı biçimde depolayan bombus arılarında oluşan balın oldukça seyreltik ve sulu olduğu, bu balın insanlar tarafından nadiren tüketildiği ifade edildi.
Bombus arıları iri, tüylü arılar olarak tanınıyor ve bal arılarının yakın akrabaları arasında bulunuyor. Yaban ve bal arısı türlerinin çoğu koloniler halinde yaşarken, bombus arısı kolonileri daha az bireyden oluşuyor. Bir bombus arısı kolonisinde yaklaşık 50-150 arı bulunabiliyor.
KIŞIN KRALİÇELER HAYATTA KALIYOR
Bombus arısı kolonilerinin yaz sonunda öldüğünü belirten Akkan, kraliçelerin ise kış aylarında kış uykusuna yatabilecekleri bir yer aradığını ifade etti. Kraliçeler genellikle toprak altında bir yuva seçiyor ve ilkbaharda yeni bir koloni kurmak üzere burada kalıyor.
İNSANA SALDIRMIYOR, KENDİNİ SAVUNUYOR
Akkan, bambus arılarının uysal ve barışçıl canlılar olduğunu vurgulayarak, durup dururken insanlara saldırmadıklarını belirtti.
Yalnızca dişi bombus arılarının, yani kraliçe ve işçi arıların iğnesi bulunuyor. Erkek bombus arılarında ise iğne bulunmuyor ve sokamıyorlar.
Bal arılarının aksine bombus arılarının iğneleri düz ve pürüzsüz, yani tırtıksız. Bu nedenle soktuklarında iğneleri insan derisinde kalmıyor ve tekrar tekrar sokabiliyorlar. Ancak soktuktan sonra kaçmayı tercih ediyorlar.
Bombus arılarının genellikle kendilerini savunmak amacıyla soktuğunu belirten Akkan, üzerine yanlışlıkla basılması, sıkıştırılması veya özellikle toprak altındaki ve korunaklı yerlerde bulunan yuvalarının tehdit edilmesi halinde savunmaya geçebileceklerini ifade etti.
Akkan, doğada bir bambus arısıyla karşılaşıldığında ise sakin kalınması gerektiğini belirterek, “Kollarımızı ve vücudumuzu sallamadan sakin kaldığımızda bizlere hiçbir riski bulunmaz” ifadelerini kullandı.
DOĞANIN ÇALIŞKANLIK SEMBOLÜ
Arılar ve Bambus Arısı; evrensel olarak çalışkanlık, üretkenlik, birlik ve beraberlik, takım çalışması, sadakat ve özveriyi sembolize ediyor.
Koloni düzenleri nedeniyle sosyal uyumun, disiplinin ve bereketin de güçlü simgelerinden biri olarak görülüyorlar. Durmaks
ızın nektar aramaları ve yoğun tempoları nedeniyle azmin sembolü olarak da değerlendiriliyorlar.
Koloniler halinde yaşayarak ortak bir amaç için çalışmaları, birlikte hareket etmenin önemini ortaya koyuyor. Havacılık efsanelerinde ise fiziksel olarak uçmasının mümkün olmadığı düşünülen bombus arısının kanat çırparak uçabilmesi, “imkânsızı başarmak” kavramıyla özdeşleştiriliyor.
Akkan paylaşımının sonunda ise doğayla iç içe yaşamın önemine dikkat çekerek şu ifadeyi kullandı:
“Kazdağları Hayat Verir, Yaşatır Ve Herkese İyi Gelir.”
Biga Yarımadası ve Kazdağları’nın zengin ekosisteminde yaşamını sürdüren bambus arıları da bu hayatın görünmeyen ancak en önemli emekçilerinden biri olarak doğadaki görevlerini sürdürüyor.
