Çanakkale Orman Yüksek Mühendisi Mehmet Akkan, Biga Yarımadası'nın en önemli doğal zenginliklerinden biri olarak gösterilen karaçalı bitkisi (Paliurus) hakkında dikkat çeken bilgiler paylaştı. Akkan, doğaya ve ekosisteme sağladığı katkılarla öne çıkan karaçalının korunması gerektiğini vurgulayarak, "Bize düşen onu tanımak, istifade etmek ve korumaktır." dedi.
"MUHTEŞEM DOĞA, MUHTEŞEM BİTKİ"
Akkan, karaçalının Biga Yarımadası ve Çanakkale'de geniş yayılış gösterdiğini belirterek, bitkinin yalnızca doğaya değil, arıcılıktan hayvancılığa kadar birçok alana önemli katkılar sunduğunu ifade etti.
Karaçalı çiçeklerinden arıların mineral bakımından zengin ve yüksek antioksidan değerine sahip çaltı (karaçalı) balı ürettiğini belirten Akkan, bitkinin tohumlarından çay hazırlanabildiğini, yaprak ve tohumlarının ise farklı şekillerde kullanılabildiğini söyledi.
KEÇİLER İÇİN DEĞERLİ BİR BESİN KAYNAĞI
Karaçalının keçiler açısından büyük önem taşıdığına dikkat çeken Akkan, keçilerin bitkinin yapraklarını, çiçeklerini ve özellikle yaz aylarında oluşan tohum taslaklarını tüketmesiyle süt veriminin önemli ölçüde arttığını ifade etti.
Akkan, karaçalının özellikle;
Nisan ayında taze sürgünlerinin,
Haziran ayında çiçeklerinin,
Temmuz ayında ise tohum taslaklarının,
keçiler tarafından tüketilmesinin süt verimine yüzde 100'e varan katkı sağladığını belirtti.
Ayrıca keçi sütündeki yüksek antikor seviyelerinin de bu doğal beslenmeyle ilişkili olduğuna dikkat çekti.
DOĞAYA SAYISIZ KATKI SAĞLIYOR
Mehmet Akkan, karaçalının yalnızca insanlar için değil, yaban hayatı açısından da vazgeçilmez bir tür olduğunu belirtti.
Karaçalının;
Kuşlara güvenli yuva oluşturduğunu,
Tavşan gibi yaban hayvanlarına saklanma alanı sunduğunu,
Köylüler tarafından doğal çit olarak kullanılabildiğini,
Tarım alanlarını ve hayvanları koruduğunu,
Toprağı ve suyu tutarak erozyonu önlediğini,
Fotosentez yaparak oksijen ürettiğini ifade etti.
ŞİFALI ÖZELLİKLERİYLE DİKKAT ÇEKİYOR
Akkan'ın aktardığı bilgilere göre karaçalı, halk arasında en çok böbrek rahatsızlıkları için kullanılan bitkiler arasında yer alıyor.
Bitkinin öne çıkan faydaları arasında;
Böbrek taşı ve böbrek kumu düşürmeye yardımcı olması,
İdrar söktürücü etkisiyle ödem atılması,
Kabızlık sorununa destek olması,
Bağışıklık sistemini güçlendirmesi,
Diyabette oksidatif stresi azaltıcı etkiler göstermesi,
Taze yapraklarının çıban tedavisinde kullanılması,
Kaynatılmış suyunun göz iltihaplarında pansuman amacıyla değerlendirilmesi,
İshal, gastrit ve idrar zorluğuna karşı destekleyici olarak kullanılması yer alıyor.
KARAÇALI ÇAYI NASIL HAZIRLANIYOR?
Mehmet Akkan'ın verdiği bilgiye göre karaçalı çayı oldukça kolay hazırlanıyor.
Bir fincan için yaklaşık 5-6 adet karaçalı pulu 10 dakika kaynatılıyor ve elde edilen çay günde iki kez ılık olarak tüketiliyor.
Bitkinin flavonlar, tanen, paliurin ve uçucu yağlar bakımından zengin olduğu belirtiliyor.
BİRÇOK İSİMLE BİLİNİYOR
Akkan, karaçalının Anadolu'nun farklı bölgelerinde;
kara çalı, çalı dikeni, çaltı dikeni, çeşmezen, İsa dikeni, kara çaltı, kara diken, kışla dikeni, kunar, sıncan dikeni, sincan dikeni, karaçalıdikeni, dikenli çalı, dıragan çalısı ve avanaktamisi gibi isimlerle de tanındığını söyledi.
Bitkinin bilimsel sınıflandırması ise şu şekilde paylaşıldı:
Bitkiler Alemi (Plantae)
Rosales
Cehrigiller (Rhamnaceae)
Paliurus (Karaçalı)
HALK İNANÇLARINDA DA YER BULUYOR
Karaçalının Anadolu halk kültüründe de önemli bir yere sahip olduğunu belirten Akkan, dikenlerinin ve meyvelerinin nazardan korunmak amacıyla kullanıldığına yönelik yaygın inanışlar bulunduğunu ifade etti.
Evlerin girişlerine asılan karaçalı dikenlerinin kötü enerjiyi uzaklaştırdığına, bereket getirdiğine inanıldığını aktaran Akkan, karaçalının halk arasında nazarlık olarak da kullanıldığını söyledi.
Hristiyanlık mitolojisinde ise karaçalının Hz. İsa'nın dikenli tacı olduğuna inanıldığını, bu nedenle kutsallık ve fedakârlığın simgesi olarak kabul edildiğini belirtti.
"KAZDAĞLARI HAYAT VERİR"
Açıklamasının sonunda Biga Yarımadası'nın dünya üzerindeki önemli ekosistem alanlarından biri olduğunu vurgulayan Mehmet Akkan, bölgenin temiz havası, zengin biyolojik çeşitliliği, ormanları, su kaynakları ve bereketli topraklarıyla büyük bir doğal miras taşıdığını ifade etti.
Akkan, mesajını şu sözlerle tamamladı: "Kazdağları hayat verir, yaşatır ve herkese iyi gelir."
Ayrıca vatandaşlara, sevilen sanatçı Ata Demirer'in Çanakkale'de çekilen Eyvah Eyvah filmindeki Karaçalı Şarkısını dinleyerek bu eşsiz bitkiyi daha yakından tanımalarını tavsiye etti.
